Przycinanie to zadanie, do którego nie wszyscy ogrodnicy podchodzą z entuzjazmem, ale jest ono bardzo ważne. Pomaga utrzymać rośliny w dobrym zdrowiu i witalności, pozwala kontrolować wielkość i wygląd krzewów i drzew, może odmłodzić starsze rośliny, a nawet wspomóc kwitnienie i owocowanie.
Przestrzeganie podstawowych zasad przycinania obejmuje również odpowiedni czas. Niektóre rośliny należy przycinać jesienią lub wiosną, ale inne zyskują na przycinaniu właśnie teraz, w lutym. Późna zimowa przycinka to świetny sposób na przygotowanie ogrodu do udanego sezonu wiosennego i późniejszego (w Czechach jest to szczególnie praktyczne: rośliny są jeszcze „w spoczynku”, a w łagodniejsze dni można już spokojnie pracować w ogrodzie).
Niektóre rośliny wymagają bardziej specyficznej procedury, ale ogólnie można stosować się do następujących zaleceń:
- Zawsze używaj ostrych, czystych nożyczek lub sekatora ogrodniczego (w Czechach często używa się również nożyczek do gałęzi lub nożyczek ogrodniczych; zasada jest taka sama: czyste i ostre narzędzie zapewni równe cięcie).
- Usuń wszystkie uszkodzone, chore lub martwe gałęzie lub łodygi. Usuń również odrosty/pędy (szczególnie po zimie, kiedy część gałęzi mogła ucierpieć z powodu wahań temperatury).
- Następnie przycinaj roślinę, aby nadać jej odpowiedni kształt, rozmiar i odmłodzić ją. Staraj się nie usuwać więcej niż jedną czwartą rośliny podczas corocznego przycinania, ale są wyjątki, na przykład w przypadku silnie przerośniętych krzewów (w Czechach jest to typowe dla starszych żywopłotów i „zaniedbanych” krzewów w ogrodzie).
- Przycinaj tak, aby krzyżujące się gałęzie nie ocierały się o siebie, aby uzyskać pożądany kształt lub równowagę i aby do wnętrza rośliny dostało się więcej światła (w klimacie czeskim, gdzie wiosną często jest wilgotno, jest to przydatne: przewiewna korona mniej „zatrzymuje” wilgoć).
- Cięcia należy wykonywać pod kątem 45 stopni tuż nad pąkami lub węzłami. Przycinaj nad pąkami skierowanymi na zewnątrz, aby wspierać wzrost na zewnątrz, oraz nad pąkami skierowanymi do wewnątrz, aby wspierać wzrost do wewnątrz (w praktyce w czeskich ogrodach częściej wspiera się wzrost na zewnątrz, aby korona nie była zagęszczona).
Teraz, gdy znamy już podstawy prawidłowego cięcia, przyjrzyjmy się niektórym roślinom, którym przyda się ono w tym miesiącu (ważne jest, aby wybrać dzień bez silnych mrozów i nie przycinać „szklistych” gałęzi, które są wrażliwe na zimno, co czasami zdarza się w lutym).
Róże
Koniec okresu spoczynku wegetacyjnego to idealny czas na przycinanie krzewów różanych, ale nie należy czekać zbyt długo. Termin zależy od klimatu i pogody.
W cieplejszych warunkach róże można przycinać już w styczniu, ale dla wielu ogrodników bardziej odpowiedni jest luty (w Czechach często służy to jako orientacyjna data: można już pracować, ale nie rozpoczął się jeszcze aktywny wzrost). Jeśli przycinasz róże w dużym mrozie, ryzykujesz ich uszkodzenie (szczególnie jeśli po przycięciu powrócą silne nocne mrozy).
Nie należy też czekać, aż pojawią się wyraźne nowe pędy. W odpowiednim czasie należy usunąć martwe i złamane gałęzie, krzyżujące się gałęzie i odrosty. Należy również usunąć starsze, zdrewniałe pędy. Ogólnie rzecz biorąc, zdrowe krzewy róż nie wymagają drastycznego przycinania, należy skupić się na najbardziej problematycznych łodygach i pąkach.
Żywopłot
Chociaż żywopłoty można łatwo formować wiosną lub latem, główne i bardziej znaczące cięcie lepiej pozostawić na koniec zimy. Luty to świetny czas, aby skrócić te krzewy o jedną trzecią lub mniej (w czeskich ogrodach jest to szczególnie aktualne, jeśli żywopłot służy jako żywopłot lub obramowanie). Wycinaj selektywnie: śledź gałęzie aż do głównego pędu i właśnie tam je wycinaj. Celem jest „otwarcie” środka krzewu, aby wpuszczał więcej światła i powietrza.
Żywopłot jest idealnym krzewem do formowania, jeśli jest zdrowy. Pozwól mu urosnąć do gęstego, silnego stanu, a następnie przytnij zewnętrzną część, aby uzyskać formalne kształty o ostrych lub zaokrąglonych krawędziach (w Czechach takie kształty często tworzy się wzdłuż chodników lub przy wejściu do domu).
Jabłonie i grusze
Nie wszystkie gatunki drzew owocowych nadają się do przycinania pod koniec zimy, ale jabłonie i grusze można i należy przycinać w lutym (w Czechach należą one do najczęściej spotykanych drzew w ogrodach, a lutowe przycinanie zazwyczaj pomaga przygotować je do sezonu). Jak zawsze, należy usunąć martwe lub uszkodzone gałęzie, ale przede wszystkim należy skupić się na zapewnieniu lepszego dostępu powietrza i światła do środka korony. Sprzyja to tworzeniu większej ilości kwiatów i owoców w nadchodzącym sezonie.
W tym celu należy usunąć niektóre gałęzie z wewnętrznej części i wszystkie krzyżujące się gałęzie. Cięcia należy wykonywać przy pąkach skierowanych na zewnątrz, co sprzyja wzrostowi nowych gałęzi na zewnątrz, a nie w środku drzewa. Staraj się skrócić drzewo o około jedną trzecią (ale kieruj się stanem drzewa: lepiej mniej niż „przesadzić”, zwłaszcza po mroźnej zim
